En galego…. meu o mundo é!, noso o mundo é!

O Magosto e o Apalpador, o Samaín, o Entroido, o Día da Árbore ou o Día do Libro ou a figura de Roberto Vidal Bolaño. Na canle de Youtube de Paco Nogueiras Nodar comeza a haber un bo repertorio de videoclips musicais orixinais, creativos e divertidos, para levar ás aulas nas diferentes efemerides escolares que imos celebrando ao longo do curso. Ou traballos coma este, que non teñen data sinalada, que valen para os 365 días do ano porque co galego… noso o mundo é! (versión extendida, cómica e teatral aquí),

Maio, mes da lingua

Chega o mes das maio, o mes da lingua, un tempo de celebración e de traballo arreo en torno ás letras galegas e do idioma. No ensino, na república das letras e nas rúas, e ademais este ano con moita vida enriba dos escenarios para revivirmos o espírito Vidal Bolaño, unha voz de plena actualidade que non ficaría calada ante a actual situación de extrema urxencia social e cultural.

Mais é tempo de festexar, non de se laiar, tampouco da autocompracencia, porque a cultura galega, pese a todos os atrancos, ou precisamente debido a eles, vive “días de gloria” creativa, de modernidade, de imaxinación e dinamismo. Por iso, reproduzo este texto que pecha o nº 7 de Ollos de aula, a revista da CGENDL para as familias do alumnado, que expresa esta actitude moito mellor ca min.

Días de gloria

O vindeiro 17 de maio imos celebrar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano á figura do dramaturgo compostelán Roberto Vidal Bolaño; mais desde a CGENDL non pretendemos que esta conmemoración resulte unha especie de rito oficial no que participan unicamente algúns ilustres intelectuais, senón que nos gustaría que fose unha festa colectiva na que poden participar activamente as familias do noso alumnado.

Que podemos facer todos nós arredor das Letras Galegas? En primeiro lugar, ser conscientes de que podemos estar orgullosos de contarmos cunha cultura propia, moderna e contemporánea, e que se pode converter (a pouco que lle concedamos un mínimo apoio) nun dos sectores económicos máis puxantes do país. Porque a cultura galega ofrece traballo a moitos profesionais relacionados coa industria da edición e da comunicación, das artes plásticas e musicais, do cine e do teatro, da banda deseñada e o deseño gráfico. Xente, case toda ela, chea de talento e iniciativa.

Por iso, animámosvos a que, neste mes das Letras Galegas, fagades unha aposta en positivo pola lingua e a literatura de Galicia; as opcións que se nos ofrecen resultan, desde logo, múltiples e variadas: desde a posta en escena das obras de Roberto Vidal Bolaño, pasando pola celebración das Feiras do Libro ou a lembranza de Cantares gallegos de Rosalía de Castro, obra que cumpre 150 anos da súa primeira edición. E, sobre todo, aproveitemos esta ocasión para visitarmos unha libraría e agasallar as persoas queridas cun libro na nosa lingua. Esa será, dende logo, a maior mostra de gloria destes días.

View this document on Scribd

Recursos didácticos para o Ano Roberto Vidal Bolaño na páxina da CGENDL

Un ano máis, e xa van catro, a Coordinadora Galega de ENDL compila materiais e recursos didácticos sobre o autor homenaxeado no Día das Letras Galegas nun web monográfico, desta volta cunhas 100 referencias de partida. Libros interactivos dixitais, cazas do tesouro, xogos interactivos, varias exposicións, cadernos didácticos sobre obras teatrais, experiencias nos centros, bibliografía de e sobre o dramaturgo, etc. e o que chegue a correo@coordinadoraendl.org, xa que a páxina se atopa en actualización constante.

Convoquemos o espírito Vidal Bolaño

Se na Ultranoite do Aquí dos Chévere se convoca o espírito de Roberto Vidal Bolaño sen necesidade de botar man da ouija, abonda co sombreiro e o nariz vermello de pallaso, agora é o incombustible Paco Nogueiras Nodar o que nos convida a deixarnos tomar polo “Espírito Vidal Bolaño”. Xa tiñamos os seus textos, e mais a careta, o chapeu e o nariz do xigante de Vista Alegre; agora temos tamén o son.

Cuestionario Roberto Vidal Bolaño

Son moi numerosos xa os recursos e os traballos que os docentes, os equipos de bibliotecas e de normalización lingüística, o alumnado, etc. están realizando ao redor da figura e a obra de Roberto Vidal Bolaño. Ás veces os camiños entrecrúzanse e o que se fixo nun centro remata en mans doutro/a profesor/a que tira del un chisco máis para lle tirar proveito nas súas aulas.

Iso foi o que fixo Loli Cid (do mesmo modo que con Valentín Paz Andrade no curso pasado) cos traballos audiovisuais elaborados por Luís Aldegunde e o seu alumnado  do CPI Os Dices de Rois.

Descargar o cuestionario (pdf / word)

Porque me sae do galego

Por se alguén tiña dúbidas, así de clara e contundente chega a mensaxe dende o Clube da Lingua do IES Marco do Camballón de Vila de Cruces, a ritmo de hip hop nas rimas rapeadas de Gamy e a realización de Natasha Lelenco.

Presentacións multimedia con Photopeach

Os textos literarios poden ser levados á aula de múltiples formas e seren a base dos traballos creativos multimedia do alumnado. Unha ferramenta que  combina texto, imaxes e audio é Photopeach. O seu manexo é bastante sinxelo e intuitivo, dispón dunha versión gratuíta e permite elaborar presentacións multimedia bastante logradas (manuais en pdf e vídeo). Conta cunha versión para o ensino moito máis potente mais é de pago (9€/mes mínimo).

Por iso, na versión de balde Photopeach ten as súas limitacións, que considero importantes se queremos traballar con material orixinal:

• O repertorio de audio é limitado: a aplicación conta cun pequeno abano de temas e mais a posibilidade de incorporar un vídeo de Youtube. Se queremos subir os nosos propios arquivos de audio (músicas menos comerciais non disponíbeis en Youtube, un recitado, unha narración, etc.) debemos abonarnos á versión Premium (3€/mes).
  
• O vídeo cárgase en paralelo á presentación de imaxes e textos. así é fácil que ambos elementos se desacompasen xa que non forman parte dunha única produción, como poderedes comprobar na proba que fixen. Dádelle ao play e veredes que se as imaxes cargan antes có vídeo de Youtube, que se se retrasa un chisquiño (ao escoitar os primeiros sons -uns ruídos de gravación- debía entrar a primeira imaxe) ou se para xa non avanza ao ritmo das imaxes e os subtítulos.
• Máximo de 30 imaxes por diaporama.
• Non permite facer comentarios ás presentacións e carece dun buscador adecuado para atopar traballos do noso interese para crear comunidade. Pola contra, si permite seguir usuarios, facer buscas por categorías (amplas de máis) e marcar favoritas e partillar en Facebook, MySpace, Twitter e correo, ademais de incrustar a presentación noutos sitios web. Se a música (o vídeo) está aloxada en Youtube non se pode desscargar o traballo.
• Insire publicidade comercial (fóra do traballo).

Para experimentar coa ferramenta recorrín aos versos de Lois Pereiro e á versión de García MC (tamén en Myspace), dos Dios ke te Crew, que versiona o poema no LP Abaixo e de pé (Galiza, 2012). Como WordPress non me permite incrustar contido flash inclúo esta ligazón ao traballo.

Amor e sangue en Chiapas

Ando á procura dunha ollada súa
que me confirme a fe que teño nela
e avanzo a cegas coa maior firmeza
noutra rebelión xusta que é interna
nunha urxente esixencia de certezas
para este corazón rebelde e zapatista
obrigado a loitar polo evidente
cunha serea furia
antiga e sabia
Desde o amor que resiste ó que reprime
con ela por compaña como antes
ou eu só ben armado de nostalxias
deixareime invadir de sangue  maia
para que retorne á sua propia terra
ou consiga vivir outras mil vidas
en loita contra o mundo
se é preciso
crebándolle o pescozo
e desviando
á historia do seu curso
xunto coas mesmas víctimas
de sempre

Lois Pereiro

Poesía última de amor e enfermidade (1992-1995)

Non vos riades que o conto é triste

A nova na prensa galega (?).

Chove sobre mollado: Encapuchados y con acento gallego, ¿Habla gallego? ¡Llamada a la policía!, e Sospeitosos.

Outra vaca no millo: O idioma non é o culpable, por Xosé A. Laxe Martiñán. (Engádega, 13-04-2013).

Non vos riades porque o conto é triste!