Arquivo por etiquetas: Son de poetas

No reinado de Celso Emilio Ferreiro

A música serviunos para lle dar a benvida noutro lugar ao Ano Celso Emilio Ferreiro, que conmemora o centenario do nacemento do poeta e o cincuentenario da publicación de Longa noite de pedra, fito da poesía peninsular da posguerra.

Agora retomamos a figura e a obra de Celso Emilio Ferreiro (no noso arquivo: A cultura e a lingua galega baixo a Ditadura, Poesía contra a ignorancia e Pintemos a lingua de azul polo galego!!!) tamén a través da música. Mais cambiamos de rexistro cos Labregos do tempo dos Sputnik (ver cap. 25 de Música Ambiente, de V Televisión, a partir do 6’56”), o combo formado polo Leo, García MC e Silverio Outeiro, músicos novos mais cunha ampla traxectoria na escena galega que, precisamente, tomaron por nome grupal un verso do escritor celanovés.

O poema “O meu reinado” foi publicado en Longa Noite de Pedra e os Labregos musicárono para incluír no número de xaneiro da Revista Arraianos. Mou encargouse de gravar, mesturar e masterizar en Rapapoulo Estudio esta versión que vén e vai a México entre aceleróns punkis e versos rapeados. Podedes descargala en diversos formatos e incrustala nos sitios web dende aquí.

Engadimos a esta primeira entrada do ano de Celso Emilio Ferreiro dúas antoloxías (unha e dúas) e dous cartaces dixitais escolares, un bibliográfico e outro de escolma poética. E non esquezades que hai máis composicións musicadas do autor en Son de Poetas, a antoloxía da poesía galega musicada.

O meu reinado

Eu son o rei de min mesmo;
goberno o corazón
na libertá do vento e dos camiños.
Eu obedezo ás miñas propias leises
i os meus decretos sigo ao pé da letra.
Un cetro de solpores,
unha croa de nubes viaxeiras,
un manto avermellado
de soños i esperanzas
no limpo alborexar de cada día,
dame o poder lexítimo do pobo.
Represento aos calados,
interpreto aos que foron
voces da terra nai
nos antergos concellos da saudade.
Eu son un rei.
Un labrego do tempo dos sputniks.

Eduardo Pondal revisitado no ‘Hino de Galiza’ de El Puto Coke

En plena actualización de artigos do arquivo deste blogue, que precisa unha revisión de ligazóns, vídeos e outros materiais que logo de tanto tempo foron caendo ou sendo eliminados da rede, din coa nova da publicación do novo álbum do rapeiro vigués El Puto Coke, que en Coke Céspedes fai unha nova versión hip hopeira do himno galego, que nos remite a dúas entradas (unha e dúas) do primeiro ano de vida do Caderno de Lingua.

En Galiciaflow dánnos máis detalles do tema (as colaboracións son de luxo):

Segundo nos conta o propio Coke, esta canción conta cun sample do grupo Ialma (fillas de emigrantes galegos en Bélxica), con guitarras de Isaac GarabatosWöyza nos coros, Dj Fabián nos scratches e Anxo Lorenzo á frauta e á gaita. Ademáis, ó comezo do tema colabora o grupo afrocubano Cabildo Componedor ás voces e á percusión.

El Puto Coke, que nos últimos anos produciu rapeir@s do colectivo Licor Café como Wöyza, que tamén participa neste novo disco xunto a artistas como Iván Ferreiro (coñecedes Bocata e futbolín? Canción obrigada para a Xeración Xabarín) e Gran Purismo (obrigada tamén a recreación da infancia de Pardeconde que popularizou o necesario Aberto por reformas de Xurxo Souto), xa transitara polo galego con temas como “Irmán” ou “G-g-A-a-LEGO”, letras combativas que chaman polo orgullo e combaten os prexuízos.

Seguro que os/as compañeiros de Son de Poetas, a antoloxía da poesía galega musicada, non han tardar en engadir esta nova versión do poema de Pondal nese proxecto que xa é referencial para as aulas de lingua e literatura.

Cantigas de hoxe

Na procura de recursos para traballar as cantigas medievais nas aulas atoparemos na música, campo no que xa fixemos unha primeira incursión neste blogue, uns materiais ben interesantes que, se cadra e salvando as diferenzas, lle devolven ás cantigas a súa dimensión primixenia, a de seren cantadas.

Neste sentido, nos últimos meses naceu un proxecto moi atractivo, o blogue Son de poetas, unha “antoloxía de poesía galega musicada” impulsada polo departamento de lingua galega e literatura e o Equipo de Normalización do IES David Buján de Cambre. O seu obxectivo é achegar un poema musicado cada semana do curso 2007-2008 e abofé que están actualizando o blogue continuamente. Nel recóllense textos de todas as etapas da literatura galega dende as cantigas medievais até as últimas décadas e ofrece unha información moi completa sobre o/a poeta, o tema musical, o grupo ou solista, etc.

No que se refire á lírica medieval, Son de poetas achéganos dúas ducias de cantigas, entre as que destacamos:

A descuberta das cantigas medievais galego-portuguesas nas primeiras décadas do século XX deu orixe á corrente do neotrobadorismo, representada por Álvaro Cunqueiro e Álvarez Blázquez. Do primeiro coñecemos un fermoso poema, “No niño novo do vento”, que se popularizou a través da música. En Son de Poetas fornécennos varias versións musicais deste poema, dende a xa clásica de Luís Emilio Batallán á rockeira da banda do Morrazo Astarot, incluída no disco O sentir dunha terra (2000), pasando por Amacio Prada, os Milladoiro e Xoel López.

Estes solistas, bandas e grupos de cámara contribuíron a popularizar as cantigas, que seguiu dando os seus froitos na poesía. Nos anos 80 foron varios os autores que transitaron pola tradición literaria como o Colectivo Ronseltz ou Antón Reixa.  

Neotrovadorismo (I)
Os espárragos son diuréticos
E ti es o amor da miña vida
E ti es o amor da miña vida

Neotrovadorismo (II)
(Cantiga de amigo, escarnio e maldicir)
Antes eras un colega
pero agora
me cago en tu puta madre
me cago en tu puta madre

Neotrovadorismo (IV)
Ondas do mar de Vigo
se vistes meu amigo:
que marchei.

Colectivo Ronseltz, Unicornio de cenorias que cabalgas os sábados (1994).

Contrabando de amigo (Fragmento)

Sentada estou na illa de San Simón
esperando, meu amigo, ai, que volvas do Gran Sol
e pola ponte de Rande van e veñen sen parar
moitos coches, meu amigo, que non veñen do Gran Sol.

Mentiches meu amigo, mentiches meu amor
mentira meu amigo, ti non fuches ó Gran sol
contrabando de tabaco e de drogas de drogar
amor de batea o que ti me queres dar.

Antón Reixa, viva galicia beibe (1994).

Este poema de Reixa foi composto para o disco Ondas do mar de Vigo (1989), de Na Lúa. Prometemos subilo ao Caderno.

E do mesmo xeito cós poetas dos 80 e os 90, a rapazada bótase a trobar en canto pode. Como exemplo estas Cantigas de Escarnio e Cantigas de Amigo I, II, III e IV elaboradas polo alumnado de 3º do IES da Pobra do Caramiñal baixo a dirección do profesor Luciano Fernández no presente curso. Ou unhas Cantigas novas de amigo elaboradas polo alumnado de 3ºB, 3ºC e 3ºD do IES As Lagoas (Ourense) da man da profesora Celia Díaz no curso 2006-2007.

Para rematar un breve test sobre a literatura galego-portuguesa medieval.

Entradas relacionadas:

ACTUALIZACION: 18 de xaneiro de 2012.