Arquivo por etiquetas: CGENDL

De imposicións, liberdade e aprendizaxe de linguas

O número 6 de Ollos de aula, a revista para as familias do alumnado que edita a CGENDL, inclúe -como vén sendo xa costume grazas ao bo facer dos/as colaboradores/as e da persoa que a coordina-  uns artigos ben interesantes e útiles. Nesta ocasión, Agustín Fernández Paz reflexiona sobre a importancia que debe ter a lectura na formación do alumnado e como se debe apostar por ela no seo das familias e no ensino; o psicólogo Alberto Casqueiro dá unha serie de pautas a ter en conta para enriquecer a comunicación de pais/nais e fillos/as; Lines Salgado informa sobre os Programas de Cualificación Profesional e Inicial (PCPI); e Gracia Santorum, coma sempre, achéganos as súas interesantes proposta de lectura, música e ocio.

Quería, especialmente, aconsellar a lectura da sección “De lingua”, porque é preciso unha vez máis reflexionar sobre o obvio e aclarar que supón estender o uso do galego como lingua vehicular do ensino para acadar a competencia comunicativa -tamén en galego, a lingua minorizada- que establece a lexislación nun marco de cooficialidade. Cando se prostitúe a linguaxe e fermosas palabras como “liberdade” se asocian ao discurso da falsa imposición (que non cesa: un e dous) a pesar das sentenzas dos órganos competentes, faise novamente necesario, sobre todo porque o mal xa foi feito (un de tantos) e a imaxe social do idioma, na que afondan or propios medios de comunicación galegos (Encapuchados e con acento galego e Sospeitosos), non fixo máis que empeorar con novos prexuízos.

Falar de aprendizaxes

Falar de aprendizaxe de linguas e de competencia lingüística na nosa terra volveuse complicado, e máis tendo en conta que moitas das palabras que se deben usar nesa conversa deixaron de ter un enfoque pedagóxico e pasárono a ter político. Quizais os dous mellores exemplos sexan os termos liberdade e imposición, que tanto se usaron nos últimos anos en Galicia.

Segundo o dicionario, o termo impoñer quere dicir “obrigar a aceptar ou padecer [algo]”, mentres que liberdade é o “dereito e posibilidade de poder actuar unha persoa segundo os propios criterios e de decidir por ela mesma aquilo que lle atinxe, sen estar sometida ás imposicións doutros”. Confrontar os dous termos a nivel de ensino non ten moito sentido, xa que cando a administración educativa organiza o currículo buscando a promoción da nosa lingua, non está buscando “impoñela”, senón que o alumnado a aprenda, ou sexa, que “adquira o coñecemento de [algo], e chegue a saber por medio do estudo, a práctica, a observación, a experiencia…” e sexa competente ou, o que é o mesmo, desenvolva “capacidade e habilidade para facer ben unha cousa”.

Por iso o Tribunal de Xustiza de Galicia, na súa sentenza sobre o Decreto para o plurilingüismo, lle di á Xunta que non pode abdicar das súas funcións ata o punto de permitir, en aras da “liberdade”, que os pais escollan se queren ou non que os seus fillos e fillas aprendan galego na escola. E non con ánimo de “impoñer”, senón de que se cumpra á Lei de Normalización Lingüística, que se creou precisamente porque a nosa lingua propia precisa de axuda e promoción para poder manter vivo un patrimonio que é símbolo do noso pasado e do noso futuro.

O falar non ten cancelas… ou si? Sobre a necesaria promoción da oralidade en galego

O falar non ten cancelas... ou si?

Chega a terceira edición do Encontro de equipos e docentes pola normalización, que organiza a CGENDL. Nesta ocasión a xornada ten como obxectivo reflexionar, partillar experiencias e avanzar no impulso da oralidade no ensino (non só de lingua). O relatorio  “Reflexión sobre a importancia no ensino da comunicación oral” de Manuel Núñez Singala servirá de marco para dúas quendas de obradoiros nos que os docentes asistentes terán a oportunidade de coñecer diversas experiencias e enfoques prácticos para traballarmos a oralidade nas aulas e tamén a través das actividades que organizan os Equipos.

Por último, a CGENDL presentará a II edición do Premio Leixaprén (así foi a edición 2012) e as revistas Ollos de aula e A letra miúda, e volverase a vista sobre a actividade RecitandocelsoemiliO, que involucrou miles de alumnos o pasado 12 de decembro.

‎#recitandocelsoemilio

Houbo quen deu unha idea: ‎#recitandocelsoemilio. Pero tamén había un motivo: darlle á lingua. Logo madureceu o proxecto por medio dun a-xente.

Escolleuse o poema; os destinatarios; e unha data: o 12 do 12 do 2012 ás 12h no ano do centenario de Celso Emilio Ferreiro.

Logo foi tomando corpo, cun chisco de pementa pop, un “anuncio”, un marabilloso agasallo do AudioVisual As Barxas e Luz Beloso e Seso Durán (un millón de grazas e un lote grande de parabéns!).

E agora só queda darlle forma a todo isto, que non é pouco.

Co outono, máis ‘Ollos de aula’ para as familias

O segundo número de Ollos de aula vén cargadiño de contidos nas súas humildes oito páxinas. As “Cadencias” de Gracia Santórum, apenas unha mostra de tantas e tantas boas recomendacións que nos fai en Trafegando Ronseis xunto con algunha proposta orixinal, a visión de Lois Ferradás (Decano de CC. EE. da USC) sobre as reválidas que recolle a LOMCE do Ministro Wert ou as pertinentes observacións e pautas sobre as entrevistas das nais e os pais cos titores dos seus fillos e as eleccións ao Consello Escolar, ademais da xusta defensa do labor educativo que desenvolven os Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística na sección “Da lingua”, que recollemos máis abaixo.

Curriña, xeitosa, apenas unha neniña que comeza a botar os seus primeiros pasos e que quere medrar coa vosa atención e axuda, esta é a vosa Ollos de aula.

Da lingua Mellor en equipo

No número anterior, nesta mesma páxina, diciamos que, nos últimos anos, en Galicia o debate sobre o ensino non xirará ao redor do pedagóxico, senón do lingüístico, e explicabamos que a controversia foi tal que xerou unha especie de tornado que arrasou todos os acordos. No centro desa treboada foronsituados, por veces, e sen que eles o pretendesen, os Equiposde Normalización Lingüística (hoxe chamados Equipos de Dinamización da Lingua Galega). O seu traballo foi posto en cuestión, e algunha xente incluso se atreveu a propoñer a súa desaparición. O que desgraciadamente non se dicía nese debate é que detrás da vida cultural dos colexios e institutos está, en moitas ocasións, o traballo calado e constante dos equipos de normalización. Detrás da edición de blogs, dos encontros con escritores/as, do samaín, de centos de concursos, das obras de teatro, da revista escolar ou desta mesma revista que estás a ler agora, está o esforzo xeneroso de moito profesorado, alumnado e persoal dos centros. E é que os equipos veñen sendo, dende a súa creación no curso 1990-1991, moito máis ca un órgano destinado á promoción da nosa lingua. Grazas a eles en Galicia hai moito tempo que se fai aprendizaxe cooperativa (ás veces incluso sen ser conscientes diso), que ciclos e/ou departamentos traballan de maneira coordinada, que o alumnado ten ocasión de desenvolver competencias activas… Por iso nestes tempos de titulares e mensaxes simples hai que, como tamén diciamos no número anterior, reflexionar sobre estas cousas e pensar cales son os intereses que se agochan detrás destes debates.

Nace “Ollos de aula”

Coa volta ás aulas, retomamos tamén a publicación no Caderno cunha feliz nova: o nacemento de Ollos de aula, a “revista para as familias do alumnado” que edita a Coordinadora Galega de ENDL (podedes descargala aquí). Así se presenta esta nova publicación:

O que tes nas túas mans é o primeiro número de Ollos de aula, unha revista (revistiña) que chegou a ti grazas ao Equipo de Dinamización da Lingua Galega do centro no que estuda o teu fillo/a e á Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística. Se todo vai ben, recibirala na túa casa unha vez ao mes.

O obxectivo da publicación é achegarvos información variada ao redor da educación e convidarvos a reflexionar sobre aqueles temas que vos poden preocupar como nais e pais. Ao longo das  distintas seccións procurarase darlle resposta ás preguntas que nos formuledes, afondar en temas de actualidade, explicar conceptos propios do ensino ou achegarvos suxestións (lectura, música, viaxes…) para poder compartir cos vosos fillos/as, sen esquecer, loxicamente, a nosa lingua e as reflexións sobre a súa aprendizaxe.

Buscaremos sempre que os artigos sexan asinados por profesionais do ensino ou por especialistas na materia que se trate, co obxectivo de que a información sexa rigorosa e se axuste o máximo posible á realidade que se vive nos centros e nas vosas casas.

Somos conscientes da humildade destas oito follas, pero gustaríanos que Ollos de aula fose unha canle de comunicación entre o centro e as familias e poder, así, acompañarvos na difícil tarefa de educar aos vosos fillos/as.

Parabéns aos/ás compañeiros/as por esta nova iniciativa… que non ha de ser a última neste novo curso.

II Encontro de equipos e docentes pola normalización

Chega a segunda edición da xornada formativa, de intercambio de experiencias e de convivio que é o Encontro de equipos e docentes pola normalización que organiza a Coordinadora Galega de ENDL. Terá lugar na mañá do sábado 11 de febreiro no IES As Fontiñas de Santiago de Compostela e para inscribirse tan só  fai falla confirmar asistencia enviando un correo a correo@coordinadoraendl.org.

O programa ábrese cunha análise do modelo educativo dos centros plurilingües posto en marcha no sistema educativo galego pola Consellería de Educación a cargo de José Manuel Vez Jeremías, catedrático de Didáctica da Lingua e Literatura na Facultade de Ciencias da Educación da USC e fundador e presidente do Observatorio Atrium Linguarum. A seguir, Mercedes Queixas Zas, profesora de ensino secundario e autora de numerosos materiais divulgativos sobre a lingua e a literatura galegas, achegará unha visión do Tratamento Integrado de Linguas, unha proposta necesaria e seria para avanzar con realismo na adquisición da competencia lingüística plurilingüe. Dúas quendas de encontros para partillar experiencias e recursos entre os Equipos de Normalización Lingüística darán paso á presentación de actividades da CGENDL para desenvolver en rede durante o que resta de curso e da iniciativa Vitaminas para o Galego, unha das campañas que apostan  nestes últimos meses polo galego nos medios de comunicación. Así mesmo, haberá unha mostra de materiais producidos polos Equipos que queiran difundir e compartir parte do seu traballo.

En definitiva, un foro preciso para avanzarmos na normalización da lingua galega, unha ferramenta creada polos propios Equipos e o profesorado para aminorar, na medida do posíbel, as consecuencias do abandono da administración educativa.

Recursos didácticos para se achegar a Lois Pereiro

A Coordinadora Galega de ENDL presentou un monográfico especial dedicado á figura e á obra literaria de Lois Pereiro, que inclúe unha serie de materiais de utilidade para as aulas e os centros de ensino no ano que se lle dedica o Día das Letras Galegas ao autor de Monforte. Máis alá da información bibliográfica e das ligazóns de interese para coñecer máis polo miúdo a traxectoria de Pereiro, destacaría os apartados que albergan os recursos didácticos e actividades en liña, orientados grande parte deles á Educación Primaria, así como a Fonoteca e a Videoteca, que conteñen algunhas alfaias como o recital de Lois Pereiro no Pub Moka da Coruña en 1996, a entrevista que lle realiza en xaneiro dese mesmo ano Ana Romaní para o Diario Cultural da RG ou os vídeos didácticos elaborados por Luís Aldegunde e Sara Paz e que xa reseñamos anteriormente aquí. Por último, a sección Actividades nos centros recolle algunhas (escasas de momento) propostas de docentes ou feitas dende os Equipos de Normalizacións para achegármonos dun xeito diferente ao poeta e que complementan os obradoiros e actuacións que diferentes artistas, asociacións ou empresas ofrecen para levar aos centros.

Por que o preguntas?

A través desta viñeta do debuxante Fran Bueno, a Coordinadora Galega de ENDL, presenta unha campaña que convida á comunidade educativa a reflexionar sobre a pervivencia, cando non intensificación e reactualización, dos prexuízos lingüísticos que hai sociedade arredor da lingua galega e os seus falantes.

A páxina da campaña contén unha primeira escolma de recursos didácticos e diferentes actividades e experiencias que a través das aulas ou noutros ámbitos contribúen a mudar as imaxes negativas que empecen o proceso de normalización lingüística e minguan os dereitos democráticos dos galegofalantes.